The fly dies to live forever

Geplaatst: 7 september 2009 in Samenleving
Tags:, , , , , , , ,

bijenkolonie

De verbeelding van het solitair zijn en het alert zijn door de figuur van een vrouw samen met een roofdier voor zich uit te laten kijken vraagt om toevoeging van de vlieg. De vlieg symboliseert de insektenwereld, die in de vorm van het bijenvolk al in de bijbel ons wordt voorgehouden als de modelsamenleving waar Gods zegen op zou rusten. Een ontmoeting van deze drie solitaire wezens die voor elkaar alert zijn, geeft de eenzaamheid in houdingen weer waarmee ons lichaam in haar naakte natuurlijke staat visueel communiceert wat in woorden vaak niet volledig verstaan kan worden.

Het zwijgend voor zich uit kijken getuigt zowel van een teruggeworpen zijn op zichzelf voor het voortbestaan als het afzonderen van zichzelf om paring en een verdere samenleving met de ander aan te gaan. Alledrie figuren staan op zich ook voor de individualisering van de samenleving, waarbij men zich in het eigen territorium terugtrekt om daar zijn goddelijke gang te kunnen gaan. Wat menig socioloog heeft doen verzuchten dat de samenleving uiteen dreigt te vallen in eenzelvige en eenkennige burgers, die geïsoleerd in stilte hun singledom willen consumeren. Echter observatie van hun ware natuur laat het tegendeel zien. Juist door alertheid voor de tijd en plaats van de onderlinge betrekkingen worden de juiste keuzen gemaakt. Weliswaar ten koste van het individu, maar deze zal er wel genetisch door voortbestaan als soort.

De ogenschijnlijk van de liefde voor de ander verlatenen, worden door vogelaars gezien als belangstellenden die uitkijken naar hun levensgezellen. Hun observaties laten zien dat het mannetje voornamelijk solitair in de boom om zich heen staat te kijken als hij eenmaal een territorium en mogelijk een nest voor de ander heeft. Een staand paartje gevormd door een alerte man en vrouw geeft ook aan dat zij mogelijk een nest delen. Staat men hoog op ziijn poten alert te wezen dan zullen er jongen in het blikveld zijn. De lichaamshoudingen worden universeel verstaan en laten een genetische verwantschap zien van mens tot bacterie. Het insect zou daarin weleens het dichtst bij de ander kunnen staan dan we ons gewoonlijk realiseren.

Achter het toonbeeld van georganiseerde samenwerking, grenzenloze ijver en belangenloze toewijding schuilt een harde maatschappelijke werkelijkheid waarin de mens zijn ellende kan herkennen om als individu opgemerkt te worden en zo lang mogelijk voort te bestaan. De onbaatzuchtige samenwerking om als soort te overleven is in de verdedigingsbereidheid van de werksterbij zelfs allegorisch te noemen. Omdat haar angel van weerhaakjes voorzien is, wordt hij bij het steken uit haar lichaam gerukt, waardoor ze na enkele ogenbikken zal leegbloeden en sterven. De losrukking vergroot echter de efficiëntie van de gehele samenleving. De achtergebleven angel met de gifblaas gaat door met het gif in de wonde te pompen en verspreidt ondertussen een alarm-feromoon, dat andere bijen op het spoor van de belager zal brengen. De werkster die zichzelf opoffert voor het welzijn van haar volk heeft er uiteindelijk zelf baat bij, veel meer dan de veteranen die onze beschaving verdedigen.

Het offer van haar leven, deze extreme vorm van onbaatzuchtigheid – altruïsme of zelfopoffering zo men wil – is zinvol omdat het bijdraagt tot de grotere veiligheid en de overlevingskansen van het volk, dat één grote familie is van haar. De werkster draagt via de darren en het zwermproces kopieën van haar genen over naar de volgende generaties, ook als zijzelf daarvoor het leven heeft moeten laten. De bijenkolonie laat ons niet alleen de paradox van zelfopoffering voor de soort zien. Het geeft ook haarscherp weer dat waar we samenwerken we ook met elkaar in conflict zijn en zo de instandhouding van de soort én van de individuele geaardheid op elkaar betrekken. Eén van deze bronnen van conflicten betreft de productie van mannelijke bijen. Omdat werksters niet kunnen paren, kunnen ze slechts onbevruchte eitjes afzetten. Door het speciale mechanisme van de geslachtsbepaling bij de vliesvleugeligen, zijn deze eitjes altijd mannelijk. De darren in een bijenkolonie kunnen potentieel zowel de zonen zijn van de koningin als die van de werksters, want zowel de koningin als de werksters kunnen onbevruchte mannelijke eitjes leggen.

Genetisch bevinden mens, dier en ongedierte zich in dezelfde politionele orde, als er vandaag de dag door een toenemende meerderheid onder de kiezers gewenst wordt. Cultureel gezien gaan we zelfs uit van dezelfde hogere waarderingen voor de zoon van de koningin, omdat hij zoveel beter is in het doorgeven van de waardevolste genen. Als gevolg daarvan is het voor de werksters genetisch voordeliger om elkaar zoveel mogelijk te beletten om darren te produceren. Indien een werkster een eitje afzet – een onbevrucht eitje, waaruit een dar voortkomt – dan zal dat eitje binnen de kortste tijd door andere werksters opgegeten worden.

De wederzijdse belemmering door de werksters om nakomelingen voort te brengen, zou men kunnen omschrijven als een politioneel gecontroleerde geboortebeperking van darren die afkomstig zijn van werksters. De werkbijen handhaven een onverbiddelijke nultolerantie t.a.v. de zonen van hun zusters. De natuur leeft ons op deze wijze een plantagecultuur voor, waar we ons sentimenteel diep met de eigen soort verbonden weten, ons politioneel voor laten bewaken om uiteindelijk de band zelf solitair, maar alert, te consumeren rechtop staande trots op onze individualiteit, hoe kort van levensduur deze ook moge zijn.

reacties
  1. lidy d. broersma schreef:

    Er is ook onderzoek gedaan naar het fenomeen held. Waarom offert de ene mens zich op en de ander niet en dan blijkt het in ons mensen voorgeprogrammeerd te zijn. In noodsituaties ontpopt de 1 zich noodzakelijkerwijs als held voor het voortbestaan van de soort. Daar tegenover staat dan het risicomijdend gedrag van de ander opdat de soort niet ten onder zal gaan.
    In die zin is de vrije wil natuurlijk een heel apart en bijzonder fenomeen; opereert de vrije wil op een ander abstractieniveau. Zodra het op overleven aankomt worden andere primitieve impulsen geprikkeld.

  2. Jezzebel schreef:

    Lévinas zegt er het volgende over tegen Bracha:
    What’s more, you have articulated the feminine with notions that inaugurate the ethical space itself, which makes it possible. That’s wat overrides the rest. In relation to this, I see the possibility of conceiving of a particular relation as feminine. Interpret even the relation of filiation as feminine-matrixial; the father/son relation of filiation is ‘a woman’.
    Woman is the category of the future, the ecstasy of the future. It is that human possibility which consists in saying that the life of another human being is more important than my own, that the death of the other is more important than my own death, that the Other comes before me, that the Other counts before I do, that the values of the Other are imposed before mine. In the future, there is what might happen to me. And then there is also my death.
    Waarop Bracha vraagt:
    Then is the deepest of the feminine the ultimate responsibility? Or the ultimate measure of the ethical relation?
    Waarop Lévinas zegt:
    This is the k’dusha [letterlijk ‘heilig’]. And in the feminine there is the possibility of conceiving of a world without me, a world which has a meaning without me. But we would not be able to develop this idea in so few words. Many intellectual percautions are needed. There is too great a risk of misunderstanding. On might think that I am saying that woman is here to disappear, or that there will be no woman in the future.

    je stuk zet aan tot nadenken.
    Volgens mij zijn we er nog niet, met denken.
    .
    .

  3. Marius van Artaaa schreef:

    @ Lidy
    de soort bepaalt in het bijenvolk de orde, waardoor heldendom volgens mij niet mogelijk is
    @ Jezzebel
    Ik begrijp niet alles van wat Levinas wil zeggen, zijn ethiek van de oneindige vrijheid die de ander voor ons in petto heeft, boeit me wel, maar ik versta het niet altijd. Soms hoor ik in zijn woorden de goeroe, de yogi, de Baghwan, die zichzelf aanbood om verafgood te worden. To worship The Other, we need to know more about the relationship with whom we want to share our lives, denk ik dan mee.

  4. Jezzebel schreef:

    Meer van ‘de relatie’ willen weten, is toch meer van ‘de ander’ willen weten?
    Ik zal doorgaan met proberen te vertellen wat ik tegenkwam.
    Waar ik aan denk, en hoe ik het zie.
    Misschien kunnen we dat delen.
    .

  5. Marius van Artaaa schreef:

    @ Jezzebel
    Voor mij is er een onderscheid tussen de relatie en de ander. De relatie gaat over de verhouding die je met de ander hebt en kun je onderzoeken op gevoelens, overtuigingen, attituden, oriëntatie enz. De ander is degene waar je de verhouding mee aangaat, die zijn eigen gevoelens enz. erover heeft. De mate waarin het tussen beiden klikt qua gevoelens enz.. bepaalt hoe men met elkaar en de relatie omgaat.

  6. Jan Bouma schreef:

    gezin/groep
    land/volk
    wereldburger
    zie hierboven rudimentair een indeling
    t..b.v. een belangenbehartiging.
    De taak van de revolutionair is om het wereldburgerschap
    te laten prevaleren boven: land/volk en gezin/groep.
    "..a hell of a job..!" Voor een revolutionair.

  7. Jezzebel schreef:

    Man, ik mis je.

  8. Jezzebel schreef:

    @Marius, ik kwam vandaag weer iets moois tegen bij Bracha.
    Even delen:
    Dit de woorden van Griselda Pollock:
    Despite some highly important attempts to theorize the feminine within the tradition of Freudian and Lacanian psychoanalysis and despite some brilliant deconstructions of the Phallus (such as Luce Irigaray’s), it has not been possible to articulate an escape route from phallic law.
    Even the most sophisticated reconsiderations of these issues, such as those of Julia Kristerva, are formulated within a phallic model.
    For that model, there is no way of theorizing human subjectivity outside an agonistic model of revolt, negation and abjection. What results from this is that there is a phobia about the transgression of borderlines.
    The prenatal is seen as antagonistic to the maternal, and pregnancy stands for psychosis. To gain neccessary perspective on the importance of Ettinger’s book from the feminist perpective we must retrace some steps.
    🙂
    Laters.

  9. Jezzebel schreef:

    Vertel eens, hoe gaat het met je beelden?
    Ik mis heel erg de werken van Wolkers.
    Maar weet niet hoe ik je dat zeggen kan.
    .

  10. Marius schreef:

    Met de beelden gaat het uitstekend.
    Volgend weekend doe ik mee aan de kunstroute in Leiden.
    Druk bezig met paneeltjes voor op een tafel.
    Probeer zoveel mogelijk recent werk in albums, tassen, koffertjes en etuis te stoppen.
    Voor het bloggen en het emailen heb ik geen tijd meer.
    Zo’n 400 platen moet ik voor presentaties en verkoop in allerlei varianten verwerken.
    Eigenlijk ben ik bezig een ramp te bestrijden.
    Ik kan niet meer bij al mijn opgeslagen originele bestanden.
    Zowel mijn harde schijf als mijn usbsticks zijn niet meer toegankelijk.
    Een simpel ongelukje met de koffie houdt me nu al een week bezig.
    De harde schijf is uit de laptop gesloopt en in een apart kastje geplaatst.
    Mij lukt het echter niet verder te komen mijn gebruikersmap.
    Het computerbedrijf heeft me nog hoop gegeven op een gedeeltelijk herstel.
    Zij beweren wel toegang te kunnen krijgen.
    Ik hoop dat het ze volgende week lukt.
    Anders zal ik minstens de helft opnieuw moeten maken.
    Van de de meesten heb ik een afdruk, die ik kan scannen en bewerken.
    Ik wil straks al mijn werk volledig klaar op de plank hebben om uit te geven.
    Ondertussen moet ik in Vlissingen en Rotterdam mijn huizen verbouwd hebben.
    Het idee van een studio, waar je via een webcam e.d. met klanten samenwerkt aan
    hun gekozen plaatwerk wil ik tzt uitbreiden met webcams in Vlissingen en Leiden,
    waar ik sessies houd in mijn ateliers aldaar.
    Als ik daarmee klaar ben, hoop ik op een eigen blog via google me weer op internet te begeven….

  11. Jezzebel schreef:

    Oh man wat een leed van de computer!
    Maar die mannen van zo’n repair shop kunnen veel.
    Veel succes met de kunstenaars route, het boek dat uitkomt.
    Ik denk aan je.
    Wat heerlijk dat er zoveel werk voor je is.
    .

  12. Jan Bouma schreef:

    @Marius… Veel succes… En laat ons weten hoe "de gemeenschap" reageerde op al je presentaties na afloop van de manifestatie…

  13. weesje 50 schreef:

    succes Marius, goed om te horen dat je het zo druk hebt, weesje 50. ps ik ga bijna rijexamen doen..

  14. Marius schreef:

    Bedankt allemaal, ik zal de response nauw in de gaten houden…
    @weesje 50
    Wat leuk je hier te treffen. Succes met je rijexamen.
    Als ik met het klussen klaar ben, kom ik ook bij Trouw weer eens kijken.
    Ben benieuwd naar den toestand aldaar….
    Hoop vandaag natuurlijk eindelijk los te raken.
    Hoewel ik tot nu toe 3 plaatwerken (waaronder een album) verkocht heb
    en twee bestellingen verwacht, zou het nog prettiger zijn als er iemand
    mijn werk ziet die connecties heeft met uitgevers..
    zelf albums maken is 3 keer leuk
    daarna zouden monniken het overr moeten nemen..
    misschien een idee voor Donner om zijn wens dat ouderen blijven werken
    te vervullen met een nationale monnikenorde, waar hij abt van wordt…
    dan schrijf ik me daarin als leverancier en afnemer van gebundeld plaatwerk
    het handelsmerk van de echte monnik toch!?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.