onderwijsgat

Het integratietaboe en de onderwijsachterstand

Integratie was tot het begin van de jaren tachtig uit den boze. Het zou de gewenste terugkeer belemmeren. De overheid ondersteunde slechts die activiteiten die de onderlinge verbondenheid van migranten moesten bevorderen en voor de kinderen onderwijs in eigen taal, zodat ze terug konden en zouden gaan. De terugkeermythe frustreerde iedere poging om te emanciperen en gelijkwaardig maatschappelijk te participeren van migranten.

In 1983 verscheen de eerste minderhedennota, na meer dan 30 jaar migratie als we het nulpunt leggen bij het begin van de jaren vijftig. Toen de repatriering uit Indonesië op gang kwam en de komst van de eerste arbeidsmigranten uit Spanje, Grikenland en Italië, die conform de verzuiling in eigen verenigingen werden opgevangen.

Nederland was op weg een multiculturele samenleving klonk het opeens enthousiast in de beleidsnota’s en ook in de pers. De diverse bevolkingsgroepen zouden samen moeten leven conform het nieuwe beleidsdoel ‘integratie met behoud van eigen cultuur’ door ‘wederzijdse aanpassingen’. Niemand vroeg om assimilatie! Behalve extreemrechtse groeperingen buiten het parlement.

Alleen wetenschappelijk onderzoekers wezen toen al op het achterhaalde cultuurbegrip dat uit die nota en dat beleid sprak. De mythe van een statische cultuur was geboren en is onaangetast het referentiekader gebleven van het allochtonenbeleid. Dat culturen de uitdrukking van ontwikkeling en verandering zijn omdat alles van de tijd afhangt, is zelfs nu nog niet geheel doorgedrongen in alle zogenaamde debatten over integratie. Men denkt zelfs over de Nederlandse cultuur louter essentialistisch, waardoor het een vaste stof lijkt , waarin alles en iedereen qua tegenspraak of verschil opgelost wordt in één identiteit of totaliteit: de Nederlander met zijn hogere beschaving en zijn meer seculaire leefwijze dan die van menig buitenlander, die religie even netjes scheidt van politiek als het afval en democratisch is in al zijn handelen.

Zowel de allochtonen als de autochtonen hadden en hebben grote moeite om zich een ander cultuurbegrip eigen te maken dan dat van "je bagage dat je over de hele wereld meesleept". Beiden voelden zich meer thuis in de Nederlandse verzuilingstraditie, dan in de culturele rebellie van de jaren zestig, als we uitgaan van hun notie van wat een cultuur is, hoe zij hun situatie beleven en het hoofd proberen te bieden. Pas in de jaren negentig kwam er een omslag door de economische crisis en het proces van industriële herstructurering. Toen werden veel migranten getroffen in hun arbeidersbestaan en kwam achterstandsbestrijding. Het integratiebeleid werd gericht op primair de verbetering van de onderwijs- en arbeidsmarktpositie van allochtonen, maar zonder daar voldoende instrumenten, middelen en know how voor beschikbaar te stellen en te hebben.

We zien wel een opvallende verharding in de houding jegens (integratie van) allochtonen. Behoud van eigen cultuur door wederzijdse aanpassing en groepsgewijze emancipatie verdween als doel. De nadruk werd gelegd op de plichten van migranten. De verplichte inburgering van nieuwkomers is sneller ingevoerd dan dat het als onderwijs doordacht kon worden. Zodat een effectief aanbod nog altijd ontbreekt, alsmede de middelen om te voorzien in lange trajecten voor mensen die langzaam leren of anderszins ‘empowerment’ behoeven.

Het gevolg van decennialang volharden in de terugkeermythe en het integratietaboe is een achterstand in onderwijsaanbod en een ontoereikende notie van wat nodig is om de onderwijs- en arbeidsmarktpositie daadwerkelijk en met sprongen te verbeteren. Het overheidsbeleid heeft een groot zwart gat in haar vlag, zodat zij haar idealen straks moet strijken.

reacties
  1. paco painter schreef:

    Een goed geanalyseerd stuk, MArius

  2. Marius van Artaaa schreef:

    dank je paco, er volgen nog 10 en evengoed hoop ik… | : )

  3. Ruud Zweistra schreef:

    Ben jij al wederzijds aangepast?
    Doe jij al aan eerwraak, onderdruk jij de vrouwen in je gezin, sla jij er al bij de eerste de beste ruzie op los, heb jij al een mes in je zak, haat jij ook al Nederland?

  4. johanna_nouri schreef:

    Het probleem is dat we geen idealen meer hebben, en die hadden we tenminste in de jaren zeventig nog wel. Of zoals Han van der Horst het stelt in ‘Het beste land van de wereld’:
    ‘Je hebt in de wereld twee soorten profeten. De ene soort wil een nieuwe hemel en een nieuwe aarde creëren – al dan niet van deze wereld. Voorbeelden daarvan zijn Jezus Christus, Mohammed of de geseculariseerde versie van beide heren, Karl Marx. Ze zijn revolutionairen en in de wereldgeschiedenis als zodanig komen zij zelden voor.
    Pim Fortuyn echter hoorde juist bij de tweede soort, de regressieve, de reactionaire. Die wil niet vooruit, maar terug. Het gaa erom het aangetaste lichaam in zijn oorsponkelijke vorm te herstellen. De leiders van nu zijn corrupt. Die van vroeger waren onkreukbaar. De normen en waarden zijn zoek, maar kunnen in het verleden worden teruggevonden. Zulke profeten eisen geen radicale vernieuwing, maar radicaal herstel. (…) We hoeven slechts naar een gelukkiger verleden terug te keren.’
    Het is allemaal niet zo gelopen als velen lang hadden gedacht en gehoopt. En nu willen we terug naar de tijd dat alles nog goed was. De bekrompen vijftiger jaren.

  5. Mephisto schreef:

    Klinkt alsof Nederland zijn eigen ontwikkelingssamenwerkingsgebied heeft geschapen, daar in eigen land 🙂
    Toeval wil, dat ik ook juist een eigen stuk plaats, over hetzelfde onderwerp (hangt in de lucht, waarschijnlijk). Morgen om 17:47 te vinden onder deze link: http://www.vkblog.nl/bericht/295219 . Van mijn hand is het er echter maar 1, dus geen gedegen onderbouwd 12-delig naslagwerk. Vergeef mij de mindere moeite 🙂
    @Ruud: Enkel Nederland "haten", dat doe ik ook.
    Echter op hele andere gronden dan diegenen waarop jij doelt, waarschijnlijk.
    Wat mij trouwens opvalt: vanuit deze gedachte is het heel aantrekkelijk om in "numbers" te gaan denken: flink neuken en kindjes kweken, om zodoende de numerieke overhand te verwerven. In de meerderheid zijn dus, iets wat ze ‘hun’ hele leven nog niet hebben meegemaakt, behalve in ‘hun’ moederland. Gelukkig zijn de ‘minderheden’ onderling ook verdeeld (over verschillende culturen, zie mijn stuk morgen). En ik vind het een lelijke vlag, hierboven, maar dat moge duidelijk zijn.

  6. Marius van Artaaa schreef:

    Ruud, opgewonden standje, ik kan echt niks met je stokpaardjes, doeg | : )
    Johanna, onder het WE en het ZE zitten genoeg mensen die altijd zorgen voor keerpunten en wat we bereikt hebben is ook niet mis: een discussie over zowel de maatschappij en de democratie als over de publieke moraal, de eigen cultuur en de gedeelde staat. Ik geloof altijd in het woord, het gesprek en de humor.
    Mephisto, ik ben benieuwd naar je blog, ontwikkelingslanden zijn toch alle landen op der wereld en ieder land verkeert ergens in een achterstand of voorsprong t.o.v. de ander?!
    Zonder ontwikkeling is er geen bloeiende econonomie, maatschappij en cultuur, en zonder ontwikkeling zal ieders leven stilstaan en een toekomst uitblijven. Zo denk ik ereover! | : )

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.