In Afghanistan bloeien de klaprozen net als in Ieper

Geplaatst: 20 april 2010 in Op het Vlaamse platteland
Tags:, , , , , , , ,

mcrae

Het gedicht In Flanders Fields schreef John McCrae in 1915.  Deze Canadese dichter, auteur en kunstenaar was tijdens de Eerste Wereldoorlog chirurg aan het front bij Ieper en is in 1918 overleden aan een longontsteking.  Zijn paard "Bonfire" leidde zijn begrafenisstoet met, volgens militaire traditie, zijn laarzen omgekeerd in de stijgbeugels. De klaproos in zijn gedicht staat symbool voor het vele bloed dat vloeide. Het is nu symbool van de herdenking van alle oorlogen. Tot begin jaren vijftig kende Nederland nog de klaproosdag.
 
Klaprozen bloeien juist als andere planten in de buurt dood zijn. De zaden kunnen jarenlang op de grond liggen en pas gaan groeien als de grond omgewoeld en vervuild is. Sommige klaprozen, de papavers, worden gebruikt voor opium en morfine. In WO I stilden ze de pijn van gewonde soldaten, niet zelden voor eeuwig. In de laatste verzen We shall not sleep, though poppies grow / In Flanders fields wordt verwezen naar de verdovende werking van morfine.
 
De symboliek van de klaproos zit tevens in het binnenste zwart, de kleur van de rouw. In het hart van de bloem is ook een kruisvorm te zien, christelijk symbool van lijden en verlossing.
 
De Nederlandse Nits brachten in 2008 een ingetogen nummer uit, dat ze "In Dutch Fields" noemden. Dit nummer bestaat vrijwel geheel uit quotes van regels uit het oorspronkelijke gedicht. De titel en het nummer "The Flowers", wat voor In Dutch Fields op de CD staat, verplaatst het van de loopgraven in Vlaanderen naar de papavervelden in Afghanistan, waar Nederlandse soldaten nu van terugkeren.
 
Het oorspronkelijke gedicht luidt:
 
In Flanders Fields
 
In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
 
Scarce heard amid the guns below.
We are the dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.
 
Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields
 
Een eerste eigen vertaling:
 
Op Vlaamse Velden MV 1

Op de velden van Vlaanderen bloeien de klaprozen vrij
Tussen alle opgerichte kruizen, staan ze rij aan rij,
Op die plaats zijn wij, en in de lucht
De leeuwerikken, dapper doorzingend, in vogelvlucht

Nauwelijks hoorbaar door het geweervuur onder hun schoot
Zijn wij morsdood. Slechts enkele dagen geleden
Leefden wij nog, vielen bij dageraad, zagen het avondrood
We beminden, en werden bemind, en nu voor lijk gelegen
In de velden van Vlaanderen.

Neem de strijd van ons over met de vijand:
Aan jou vertrouwen onze handen onder de zerken
De fakkel toe, het is aan jou hem hoog te houden, wie hem erven
Mocht jij te kwader trouw zijn met ons die sterven
Dan zullen wij niet slapen, hoewel de klaprozen werken
Op de velden van Vlaanderen.
 
Het volgende blog de vertaling van Tom Lanoye en opnieuw een eigen variatie erna.
 
NB
 
De gehele serie  nu verkrijgbaar in een album met meer gedetailleerde prenten dan hier konden worden geupload bij:
 

http://dedrukkerij.mijnboekhandelaar.com/
 

reacties
  1. laila schreef:

    Een bijdrage die indruk maakt.

  2. Theo schreef:

    Ik ben veel in Noord-Frankrijk geweest. Opvallend hoeveel engelse bezoekers met klaproosinsignes het nog altijd trekt. Bijna 100 jaar na de Grote Oorlog. Fraai verbeeld.

  3. martin schreef:

    Marius
    Hij maakt zich kwaad over klaprozen als versiering van Britse revers – inclusief die van prins Charles – op de wapenbeurs. Dit terwijl de klaproos ook symbool is van die vreselijke Eerste Wereldoorlog.
    In vlaanderens velden
    Bloeien de klaprozen
    Tussen de kruisen
    Die rij aan rij
    Onze plek markeren,
    herdicht hij (of de vertaler) vrijelijk naar het mooiere origineel (In Flanders fields’ van Lt. Kolonel John McCrae, 1872-1918.). (p. 987)
    Dit zette ik eens op mijn blog. Het is een fragment uit een bespreking van De Beschavingsoorlog van Fisk.

  4. Marius van Artaaa schreef:

    dank je laila

  5. Marius van Artaaa schreef:

    dank je theo, the Poppy wordt door hen gekoesterd
    Engelsen en Schotten verschillen ook hier in de uitvoering
    de Schotten hebben geen groen blaadje in hun insigne
    omdat dat meer geld kost…./ – ; []

  6. paco painter schreef:

    Heel indrukwekkend

  7. Marius van Artaaa schreef:

    met hij bedoel je Fisk, martin,
    het is natuurlijk al snel valse heroïek
    als het om kannonnenvlees gaat….

  8. Marius van Artaaa schreef:

    dank je, Paco,
    het gedicht zelf is al door ettelijke dichters vertaald
    ik heb er veel op gevarieerd
    en het leidde toen tot het eerste sonnet
    van De Rivier, die ik hier eerder inzond

  9. dianne schreef:

    bijzondere bijdrage, Marius
    Ik zag ze in Ieper, als symbool. Zeer indrukwekkend
    binnenkort weer velden vol en hopelijk ook op het braakliggend terrein naast mijn huis.

  10. Marius van Artaaa schreef:

    dank je, dianne
    het gedicht levert in vertalingen
    steeds meer versies op
    net als een echte klaproos wat betreft de blaadjes
    en de zaadjes

  11. martin schreef:

    Ja hij is Fisk en de vertaler zal ik je besparen. Er zijn vijf mensen
    mee bezig geweest om van dat boek een Nederlandstalige versie
    te maken.

  12. Maria Trepp schreef:

    Dat gedichtjje had ik ooit ook op mijn blog.
    Verder heb ik een verzameling van klaprozen in de kunst die men hier kan bewonderen:http://www.passagenproject.com/Poppies_in_Art_Klaprozen.html
    Graag tips over meer klaprozen in de kunst.
    Verder: klaprozen in Afghanistan, belangrijk thema.

  13. RobertK schreef:

    Bijzonder indrukwekkend!
    Door WO1 is de klaproos een bijzonder bloem geworden.

  14. Marius van Artaaa schreef:

    dank je RoberK
    dat blog over Büchs boterbriefje zal ik na deze serie gaan maken

  15. Marius van Artaaa schreef:

    ik zou niet meer weten dan je al hebt verzameld, maria
    en zelf ben ik benieuwd of er klapzoenen in de kunst voorkomen

  16. Marius van Artaaa schreef:

    een boek vertalen, daar begin ik niet meer aan, martin
    ooit heb ik uit armoe boeken van Skinner en Festinger vertaald
    om er les uit te kunnen geven….

  17. RobertK schreef:

    dat blog over Büchs boterbriefje zal ik na deze serie gaan maken
    Ik ben zeer benieuwd!!

  18. galadriel schreef:

    mooie en bijzondere bijdrage marius…de klaproos oftewel de papaver weet wat ;))

  19. zich van verre schreef:

    Ik deed de kennis al enkele dagen geleden op, n.a.v. je vorige blog. Waarvoor dank.
    Ik zit een beetje met deze regel:
    Nauwelijks hoorbaar door het geweervuur onder hun schoot
    Zijn wij morsdood.
    Zo klinkt het alsof de doden nauwelijks hoorbaar zijn, i.p.v. de leeuwerikken. Schoot vind ik ook een wat gezocht rijmwoord op avondrood.
    Ik vond trouwens de site van het museum in Vlaanderen erg fraai vormgegeven en bedieningsvriendelijk.

  20. iris kijkt schreef:

    Bedoel je misschien de militaire herdenkingen ? In dat laatste couplet kan ik immers niet echt een anti-oorlogsgezindheid ontdekken. Zo’n vertaling blijft m.i. nogal behelpen , maar als iemand niet genoeg een taal beheerst , is hij er wel op aangewezen.

  21. Wattman schreef:

    Gedenkwaardig blog over war poetry! Vooral de verbindende symboliek dat het altijd dezelfde sabelrinkelaars zijn die dezelfde soort zinloze oorlogen beginnen, treft mij.
    Nog altijd onbegrijpelijk dat een voormalig vredesactivist als Mient Jan Faber nu de oorlog in Afganistan recht lult, en daarbij ook nog de Eerste Wereldoorlog als exempel er met de haren bijsleept…
    Aanbevolen!

  22. Marius van Artaaa schreef:

    @ RobertK
    Ik zal het inbedden in een verhaal over die tijd, waarin we elkaar dagelijks zagen en hyperactief waren in allerlei activiteiten om de boel "om te turnen".
    @ Galadriel
    Dank je wel. Ja, als bloemen konden praten….
    @ Zich
    dat van die schoot (van de leeuwerikken) vond ik juist wel een vondst…
    maar idd wringt het een beetje daarna met dat we morsdood zijn
    in de varianten die in de komende blogs volgen probeer ik dat op te lossen
    aan die site is idd veel zorg besteed
    het herdenken wordt nog altijd massaal en trouw gedaan
    de estetiek die dat teweegbrengt moet oneindig eren troosten
    het gevolg is wel een vervreemding van die oorlog zelf
    alleen de eerste Britse graven op Tyne Cot Cemetry staan niet keurig in het gelid
    ze zijn even rommelig door elkaar gegooid als de doden aan het front werden begraven
    wat meer recht doet aan deze gruwelijke geschiedenis
    alleen de Duitse soldaten zijn ingetogen begraven……
    in Versailles is destijds bedongen dat ze niet zo fier als de ‘winnaars’ zouden worden begraven
    en ook niet onder die spierwitte kruizen
    pradoxaal genoeg passen hun zware, sobere, zwarte kruizen bij bescheiden stenen platen beter bij een oorlog
    die niet glorieus was, maar zinloos; niet heroisch, maar ontluisterend
    er staat bij Vladslo een beeld van Käthe Kollwitz Treurende Ouders
    dit aangrijpend monument kijkt uit over de graven, waarvan één met de naam Peter Kollwitz, 18 jaar, gestorven in het eerste oorlogsjaar 1914
    @ iris
    McCrae is niet zozeer anti-oorlogsgezind alswel begaan met de slachtoffers, die hij moest oplappen.
    Andere dichters en schrijvers waren meer uitgesproken. "Mannen wier geest de dood verkracht heeft" dichtte Wilfred Owen in Mental Cases. "De herinnering aan moord woelt hen door het haar. Meervoudige moord, die ze dagelijks opnieuw beleven". Hij had dit ervaren in de psychiatrische inrichting Craiglochhart in Edinburgh, waar hij herstelde van frontneurises, Shellshock.
    @ Wattman
    Dank je wel. Wat betreft War Poetry, hier een vertaling van Owen’s beroemdste gedicht "Anthem for Doomed Youth"
    Welk klokgelui voor wie als vee kreperen
    Alleen de monsterlijke woede van kanonnen
    alleen het stotterend geratel van geweren
    kan ’t haastig gebeld vertolken
    Geem spotternij voor hen van klokken en vroom praten
    geen stemgegeven rouw behalve ’t koor
    het schrille waanzinkoor van huilende granaten
    en een trompet die roept vanuit een droevig oord

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.