De ouder wordende Werther schreef zijn laatste brief in 1974

Geplaatst: 7 mei 2010 in Bevroren groente
Tags:, , , , , , , , ,

werther bbbb

In het voorjaar van 1970 ging Sirius op bezoek bij zijn oudste broer, die dominee was geworden in Oudega en zijn vrouw die er de luit leerde spelen. Op zijn heenreis besloot hij in Utrecht te overnachten.Hij boekte een kamer in het Hotel Terminus, waar hij op zoek ging naar het adres van f.  Hij had deze student wiskunde op de algemene vergadering van de FSWH gezien en hem herkend van een foto in Hitweek; een leslokaal vol kussenvechtende naakte leerlingen. Hij was bloedgeil op hem en moest hem aan de haak slaan, maar wist niet waar hij woonde. In de kaartenbak van Kargadoor, waar hij bestuurslid van was, trof hij na inbraak zijn adres. Hij schreef p., b. en g. (een bijzonder knap uitziende student medicijnen die helaas alleen op p. viel) elk een brief uit Oudega op het papier van het hotel.

P. schreef hem terug "lieve (m.), je drie brieven uit oudega hebben verschillende reaksies losgeslagen. ik heb er slechts 2 gelezen, lieve g. ook. (hij is erg lief geweest toen jij weg was en ik ziek werd). b. was kwaad op je dat je met f. geneukt had. in mijn brief stond dat je bij hem had geslapen. wanneer sliep je in terminus? jouw reis naar oudega is voor mij één raadseltocht. je brief kwam aan als een bericht van een verre vreemdeling die verwarring wil zaaien." Sirius had ook nog geschreven dat hij naar Greonterp was gefietst, de volksschrijver G. in zijn tuin had gezien en over zijn getuite lippen toen hij naar hem glimlachte. Hij liet in het midden hoe het afliep. Maar dat b. kwaad was geweest dat deed hem goed.

Die jaloezie stak ook op toen Sirius met meisjes rotzooide en toen hij vertelde op een andere f. verliefd te zijn. Deze beschreef b. later als de huisdictator Adolf in Links!. F. was een blonde Jezus, die zo op je in kon praten dat je ging zwijmelen van zijn niet te stuiten mond. B. was ook zwaar onder de indruk van de meer filosofisch onderlegde en letterkundig breder georiënteerde orator dan hij zelf was. Sirius voelt nu nog de warme dij van f. als ze ’s avonds moe van hun maatschappelijke betrokkenheid thuiskwamen en ontspanden met een blowtje op bed onder genot van The Band die in volle sterkte door de kamer schalde. Later zou b. nog een verhouding met k., de vriendin van f. krijgen en met leedvermaak aanhoren dat Sirius een blauwtje bij de f. van Adolf had gelopen. Toen was de vriendschap al verbroken.

In een zeer vertrouwelijke brief aan Sirius in 1974 nodigde b. hem uit om over die breuk te praten. Hij had uit gierigheid de groep verlaten, die ze met p. (grafisch kunstenaar en pedagoog, jeugdvriend van f.), l. (een voor huiselijk geweld gevluchte naaldkunstenares uit Amsterdam) haar kinderen m. en d., en de f. van Adolf hadden gevormd. Ze hadden samen een huis in de Koningstraat in Leiden Noord gekocht en betrokken om zich toe te leggen op kunst, wetenschap en literatuur. F. was ook degene die hun enige vrijpartij verstoorde, toen ze in het huis van p., de kunstenaar, voor het eerst met elkaar in bed lagen.

sitterbrief
op kladjes van wat sirius terug wilde schrijven leest hij nu "natuurlijk wil ik graag met je praten, maar dan met hart en ziel en niet langer in gezwollen klaagzangen van een oude werther die maar niet klaarkomt met zijn zelfbeklag." hij had hem voorgehouden dat hij zich in de steek gelaten voelde door hem. "de verklaring die je zoekt, begint voor mij bij je vertrek, boud!" sirus herinnerde hem op zijn kladjes aan zijn lafheid om de confrontatie uit de weg te gaan toen ze het oneens waren over zijn eis om een flink potje geld exclusief voor zijn reizen te behouden, die hij voor zijn genezing nodig zou hebben. "het is toch te banaal voor woorden, boud, dat je toen je kamer sloot, waar onze eettafel stond, en het verrekte om nog met ons te praten?"

Dat hij hem zo hoog had zitten, gebruikte Sirius om hem eens de les te lezen. "die jaren van goedheid zijn pas nu echt aangebroken. Voor mij is de tijd afgesloten dat we rond blijven draaien in het zoeken naar die ene, die je alles kan geven. Dat soort consumptieve liefde is een fetish. Ik neem daar geen genoegen meer mee. Ik zoek liefde die tot productie leidt." In aantekeningen leest hij "van de liefde van p. ben ik vervreemd. Ik zoek geen intieme relaties meer om elkaar te steunen voor een optimaal gevoelsleven", "p. deed veel te veel zijn best om beter tegen zijn depressies te kunnen als ik hem jaloers maakte", "ik heb het gehad met exclusieve aandacht aan iemand geven" en "de Gemeenschappelijke Onderneming Dienen biedt meer kansen op een nog beter leven dan we hadden".

God, leest hij nu, liet me dus ook toen niet los. Zou ik echt zo met hem gesproken hebben?, vraagt hij zich af. Ben ik eigenlijk wel op zijn uitnodiging ingegaan? "Alleen als je maatschappelijk naar onze relatie wilt kijken, is zo’n gesprek zinvol." staat er deftig op het zoveelste blaadje waarin hij zijn gedachten ordende om een gaatje te vinden voor het opkalefateren van een vriendschap die van zijn kant op vertedering berustte en voor b. op de onvoorwaardelijke bescherming die Sirius tot aan die breuk hem bood.
 
NB
 
Deze feuileton is nu verkrijgbaar in een album met meer afbeeldingen en duidelijker facsimile dan hier konden worden geupload bij:
 

http://dedrukkerij.mijnboekhandelaar.com/

reacties
  1. assyke schreef:

    der Leiden des jungen Werthers
    in de tweede klas gelezen van de middelbare school
    weltschmerz…zou je eigenlijk niet aan kinderen moeten laten lezen
    volgens mij pleegt hij ook nog eens zelfmoord met een pistool op de laatste bladzijde
    driehoeksverhoudingen zoals in de brieven hierboven zijn altijd bron van veel spanningen
    de eis van een productieve liefde vind ik nogal egoistisch, of een liefde productief is, heb je ook zelf in de hand…

  2. meebenotty schreef:

    De dood van Werther zal uiteindelijk een einde maken aan het lijden van Sirius. Dat wat eens vaag leek op geklaag klinkt nu als 72 engelkoren die a capellea cantates van Bach musiceren op de rug van de Zwitsrse Jungfau. Klokken zullen eenzaam luiden in een amoureuze nacht van pijlenschietende van serooskerkjes, zij zullen stille getuigen zijn van opbloeiende zomerrokjes tusse het welriekende, nog onbeschermd en vrije, edelweiss.
    De deur zal krakend opengaan, alsof honderden beschuitjes met verse aardbeien in het pruimenmondje kruipen van vrouwe Literratia, die haar prille leven lang hierop heeft liggen wachten in een negligé van witgele madeliefjes en eeuwig bloeiende klaproosjes in het ronddauwende morgenveld.
    Dank voor de zinnenprikkelende publikatie.

  3. Marius van Artaaa schreef:

    juist wel assyke,
    kinderen zijn veel nuchterder over dergelijk leed
    dat Goethe nog eens extra opklopte
    door te fabuleren dat zijn boek zoveel jongeren tot hetzelfde dodelijke besluit bracht
    spanningsbronnen vind je overal
    bij uitstek in eenzaamheid en in monogame relaties
    driehoeksverhoudingen zijn volgens mij daarin geen koploper
    al was het maar dat ze veel minder vaak voorkomen en ‘geëvalueerd’ zijn
    ik zie trouwens eerder in de consumptie van liefde egoïsme dan in de productie
    het werk en leven van Leo Vromans toont dat voor me aan
    maar ook Beauvoir en Sartre hebben baat gehad bij hun nadruk op de productie
    en zo zijn erv tal van voorbeelden van paren in de kunsten, wetenschap en literatuur
    die juist elkaar tot grote hoogten weten te brengen in hun eigen of gezamenlijke werk!

  4. Marius van Artaaa schreef:

    wat een leuke reactie, meebenotty
    alle herders en herderinnetjes hoeden nu de kudden
    met het chanten van pastorale’s en het wapperen van olijftakjes
    waarmee ze de schapen al erotisch maserend op een Edetzachte wijze
    onderwerpen aan hun wil…./ – ; {]

  5. Wattman schreef:

    Interessant wedervaren over een wereld die mij volstrekt onbekend is. Jij verstaat de kunst om het toch ‘bekend’ te laten overkomen. Ik vind het erg boeiend.

  6. Marius van Artaaa schreef:

    boeiend was die tijd ook, Wattman
    er gebeurde veel te veel tegelijk
    om het te omvatten

  7. paco painter schreef:

    driehoeksverhoudingen zoals in de brieven hierboven zijn altijd bron van veel spanningen"
    Is dat erg dan?

  8. Marius van Artaaa schreef:

    leuk dat je nog even langskomt, maar vraag je het mij, paco
    dan vraag ik me ook af of het erg is
    maar assyke lijkt het wel een probleem te vinden
    wat het kan zijn, maar wellicht terecht
    omdat net als bij ‘stelletjes’ de partners niet bij elkaar kunnen passen

  9. RobertK schreef:

    Wederom met veel plezier gelezen!

  10. Marius van Artaaa schreef:

    dank je RobertK
    de laatste aflevering laat even op zich wachten
    mijn scan heeft kuren

  11. Theo schreef:

    Jaren van goedheid volbrengen is een typisch Büch-waardering.
    Uit 1974 toen zijn ster nog moest gaan rijzen….

  12. Marius van Artaaa schreef:

    van Deijsselachtige deftigheid, Theo
    als kwinkslag heel leuk,
    wat protserig in een brief
    die gaat over zijn ware gevoelens
    waardoor ze onder een pruik verborgen blijven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.