Mij is van alle kanten bang 3

Geplaatst: 20 september 2011 in Susanna in bad
Tags:, , , , , ,

De prenten met de schone jongeling bevallen Susanna stuk voor stuk. Ze moet echter kiezen welke haar het meest aanspreekt voor een gewenste verhaallijn. Stiekem kijkt ze in het derde stapeltje en ziet dat daar iemand door het struikgewas zich een weg baant. Dan ga ik voor de Verlosser, besluit ze op basis van de nieuwe afbeelding en fantaseert dat de haren van de jongeling door brandende koeietongen in een strakke helmvorm gelikt zijn waardoor hij op Hermes lijkt; van oorsprong een fallische god uit het herdersland Arcadië, waarvan veel inwoners uit armoe elders huursoldaat werden.

Een goede keuze, want achterop die afbeelding wordt verteld dat de jongeling plots een schreeuw om hulp hoorde. Door overlevering is echter een raadsel ontstaan, omdat de verhalen elkaar tegenspreken. In de Babylonische versie wordt gesproken van een roep om Daniël, een volksjongen die de gave van helderziendheid wordt toegeschreven. Volgens deze bron zou de schone jongeling door de geest van deze Daniël bezeten zijn, die hem vooruit zond om de boel te verkennen. In de Joodse versie zou de rechter in de struiken zich voor Daniël hebben uitgegeven en onder een valse naam het snode plan een eigen draai hebben gegeven.

Voor de prent zelf doet het er niet toe. Hermes, Daniël, een rechter met een valse naam of een jongen zonder naam, het zijn allemaal boodschappenjongens die ons het verhaal van de goden willen overbrengen, besluit Susanna. Want het personage stevent met of zonder duidelijke identiteit toch duidelijk af op de plaats des onheils met de blik constant gericht op de schone dij met gebogen knie van Susanna, die uit het water steekt. Tot Susanna op het negatief ziet dat boven de uitgestoken knie een groot hoofd met open mond naar de dij staart.

Het hoofd lijkt tegen een ander hoofd te praten, meent ze te ontwaren. Naarmate ze het negatief bestudeert, ziet ze meer ogen en monden. Het lijkt wel alsof men aan beide zijden van de prent in rep en roer is. De linkerkant zit vol figuren die protesteren over dat wat aan de rechterkant gebeurt niet met de waarheid strookt. De helm van het personage is nu wel duidelijker zichtbaar, zoals dat ook het geval is met waar het oog naar kijkt. Susanna ontdekt door zijn blik te volgen dat de Verlosser niet zozeer geobsedeerd is door de dij alswel door het grote hoofd dat om zijn hulp lijkt te roepen. Ze verdiept zich zo sterk in de prent dat ze de werkelijkheid uit het oog verliest.

Ze hoort waarover ze praten. Het grote hoofd meldt dat de schoonmoeder van Susanna, die getrouwd was met de meest vooraanstaande Joodse balling in Babylonië, kopje onder was gegaan. Een kaaiman zou haar bij de romp hebben vastgebeten en haar naar de diepte sleuren. Ze kan slechts nog piepen dat twee ouderlingen de vijver hebben betoverd. De rechters dus, concludeert Susanna. Voor de zekerheid kijkt ze even op de achterkant van de prent en jawel, daar staat dat ze in de Noordnederlandse Historiebijbel ‘twee oude papen’ worden genoemd die tot rechter benoemd waren.

“Na hun dagelijkse zitting in het huis van Jojakim, zagen ze de bloedmooie Susanna in de tuin wandelen en toen kregen ze ‘becoringe op Susanna’. Ze hadden echter haar schoonmoeder niet opgemerkt die een bad nam in de vijver van de tuin. Zij stuurde de dienstmeisjes naar het huis voor olie en balsem. Deze sloten de tuinpoort achter zich. De glurende ouden zagen hun kans schoon. De een had zich vermomd als kaaiman en de ander als een wandelende struik. Samen gingen ze op Susanna’s schoonmoeder af.”

Susanna neemt de loep erbij en ziet dat haar naamgenote inderdaad niet in de vijver ligt, maar in de linkerbovenhoek met ontblote borsten toekijkt. Verrast door deze draai in het verhaal kijkt ze nog eens extra oplettend naar de schoonmoederfiguur en ziet nu twee benen met op het rechterbeen een hoofd dat de kijker verbeten aanschouwt. Wordt daar iemand over de knie gelegd voor een flink pak billenkoek?, vraagt ze zich af. Dat zou zomaar kunnen, want alle prenten bevatten meerdere verhalen.

Op een los velletje leest ze dat beide oude heren de schoonmoeder bekenden, die zij voor Susanna aanzagen, dat zij ‘branden van lust’. De ene voegde de daad bij het woord, maar zijn nepkaken konden haar niet onder water houden. De ander knielde deemoedig en had dat beter niet kunnen doen. In de Noordnederlandse Historiebijbel leest ze daarna: ‘Anxt hevet mi ombevangen. Doe ic dese sonde, so vertoren ic Gode. Ende doe ict niet, so sel ic mijn lijf verliesen’. Wat nou?, verbaast ze zich, sprak een van die oude papen deze gevleugelde woorden of de schoonmoeder zelf of toch Susanna?

Advertenties
reacties
  1. Simen Vrederat schreef:

    Hoe kan een (strauss)-kaaiman ooit ontkomen aan de zware morele zonde.
    Of je nu de daad voegt bij het woord of het woord voegt bij de daad.
    De wereld draait toch door op de becoringe. Want deze bekent gene en gene weer de volgende. En altijd leidt het tot een cellentekort of een tekort aan hotel-accomodatie.

    • artafterallart schreef:

      ware het niet
      dat tussen woord en daad
      altijd een plaatje schiet
      waarop de een iets anders ontwaart
      dan de ander die ernaar staart
      op die becoringe draait het hele heelal
      is bekennen haram of hallal
      ook in een seculiere staat

  2. assyke schreef:

    met elke draai van de aarde om zijn as
    een nieuwe draai aan zijn eigen verhaal

    het vege lijf redden doen we nog steeds

  3. Beukmans schreef:

    Hogere school fantasie
    waar ik in de plaatjes
    niet verder kom dan
    een ruggengraat en
    hier en daar enige organen
    ik voel me visueel gehandicapt 😦

    Met een bewonderende groet!

  4. artafterallart schreef:

    de blik van de schrijver
    helpt je vast verder
    en blijven oefenen
    want dat baart vanzelf kunst
    met een groet als een plaatje als wonder:-)

  5. Beukmans schreef:

    Ik doe mijn best, ik doe mijn best maar wanneer je merkt dat je iets mist helpt je best doen niet altijd… Overigens geef ik niet op hoor ook al is het vaak tegen beter weten in 😉

    • artafterallart schreef:

      Juist, wat je mist, kan
      je altijd nog andersom
      te pakken krijgen 😉

      opeens zie je het,
      kijken biedt meer inzicht dan
      denken, klaar of klets 🙂

      slechts orthodoxe
      gelovigen zien niets in
      de vorm van het beeld 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.