Post Tagged ‘stolp’


europa

De conferentie over “Me, mind and society” heeft nu wel lang genoeg geduurd. De dichter, die op uitnodiging van het Afrikaans genootschap voor Eén Europa, nog speelde met de woorden zelf in de talen die dit continent nog domineren, is opeens ongemeen fel. Iedere identiteit die ons een schoon gezicht zou moeten geven is een diepe valkuil, gegraven voor de ander en gevuld met ons zelf.

Pardon,
maatschappij,
geest, mij
en jij

(Mind me,
society
mind, me
and society)

Ik,
dat is
een ander
ding

(moi
c’est
une autre
chose)

Over mij
gaat geen
taal
naar boven

(über ich
geht keine
Sprache
nach oben)

maatschappijmind

Dat komt, zegt hij geleerd, omdat de psychologie niet in een sociale context opereert. Mijn boude stelling is: iedere sociale wetenschap wordt bedreven alsof het middenin de samenleving zich rekenschap geeft van wat daar gebeurt. In de praktijk is zelfs het schaarse veldwerk van sociologen blind voor die context, omdat haar rationaliteit nu eenmaal deel is van een werkelijkheid die zichzelf niet profileert.

Wat psychologen, sociologen, politicologen enz. in vivo in de maatschappij zouden waarnemen is altijd een reconstructie van hetgeen hun objecten signaleren. Van de enquête tot en met de participerende observatie, iedere methode zet een stolp over een stromende rivier. Binnen die stolp verzamelt men tweedehands kennis, hoe verfijnd hun waarnememingen en bevragingen ook mogen zijn ingericht. Maatschappelijke fenomenen zijn nu eenmaal op het droge niet in staat lang adem te halen, waardoor men vist in een pretext om de maatschappij als Gesellschaft te bedienen.

Dat met name de psychologie altijd buiten de maatschappij om peurt naar haar wormen, kan ook niet voorkomen worden door er dan zelf zich in onder te dompelen. Altijd blijft het behelpen met zelf samengestelde groepen, gemeenschapjes die aan tijd en plaats van de psycholoog zijn gebonden. We zullen het van de literatuur zelf moeten hebben om op de huidige levensvragen voor de mens geldige en betrouwbare antwoorden te vinden. Daarom is het zo jammer dat zo weinig burgers schrijven wat er diep in hen omgaat en hoe dat de ander kan helpen om zich tussen hen thuis te voelen.