Post Tagged ‘terugkeermythe’


onderwijsgat

Het integratietaboe en de onderwijsachterstand

Integratie was tot het begin van de jaren tachtig uit den boze. Het zou de gewenste terugkeer belemmeren. De overheid ondersteunde slechts die activiteiten die de onderlinge verbondenheid van migranten moesten bevorderen en voor de kinderen onderwijs in eigen taal, zodat ze terug konden en zouden gaan. De terugkeermythe frustreerde iedere poging om te emanciperen en gelijkwaardig maatschappelijk te participeren van migranten.

In 1983 verscheen de eerste minderhedennota, na meer dan 30 jaar migratie als we het nulpunt leggen bij het begin van de jaren vijftig. Toen de repatriering uit Indonesië op gang kwam en de komst van de eerste arbeidsmigranten uit Spanje, Grikenland en Italië, die conform de verzuiling in eigen verenigingen werden opgevangen.

Nederland was op weg een multiculturele samenleving klonk het opeens enthousiast in de beleidsnota’s en ook in de pers. De diverse bevolkingsgroepen zouden samen moeten leven conform het nieuwe beleidsdoel ‘integratie met behoud van eigen cultuur’ door ‘wederzijdse aanpassingen’. Niemand vroeg om assimilatie! Behalve extreemrechtse groeperingen buiten het parlement.

Alleen wetenschappelijk onderzoekers wezen toen al op het achterhaalde cultuurbegrip dat uit die nota en dat beleid sprak. De mythe van een statische cultuur was geboren en is onaangetast het referentiekader gebleven van het allochtonenbeleid. Dat culturen de uitdrukking van ontwikkeling en verandering zijn omdat alles van de tijd afhangt, is zelfs nu nog niet geheel doorgedrongen in alle zogenaamde debatten over integratie. Men denkt zelfs over de Nederlandse cultuur louter essentialistisch, waardoor het een vaste stof lijkt , waarin alles en iedereen qua tegenspraak of verschil opgelost wordt in één identiteit of totaliteit: de Nederlander met zijn hogere beschaving en zijn meer seculaire leefwijze dan die van menig buitenlander, die religie even netjes scheidt van politiek als het afval en democratisch is in al zijn handelen.

Zowel de allochtonen als de autochtonen hadden en hebben grote moeite om zich een ander cultuurbegrip eigen te maken dan dat van "je bagage dat je over de hele wereld meesleept". Beiden voelden zich meer thuis in de Nederlandse verzuilingstraditie, dan in de culturele rebellie van de jaren zestig, als we uitgaan van hun notie van wat een cultuur is, hoe zij hun situatie beleven en het hoofd proberen te bieden. Pas in de jaren negentig kwam er een omslag door de economische crisis en het proces van industriële herstructurering. Toen werden veel migranten getroffen in hun arbeidersbestaan en kwam achterstandsbestrijding. Het integratiebeleid werd gericht op primair de verbetering van de onderwijs- en arbeidsmarktpositie van allochtonen, maar zonder daar voldoende instrumenten, middelen en know how voor beschikbaar te stellen en te hebben.

We zien wel een opvallende verharding in de houding jegens (integratie van) allochtonen. Behoud van eigen cultuur door wederzijdse aanpassing en groepsgewijze emancipatie verdween als doel. De nadruk werd gelegd op de plichten van migranten. De verplichte inburgering van nieuwkomers is sneller ingevoerd dan dat het als onderwijs doordacht kon worden. Zodat een effectief aanbod nog altijd ontbreekt, alsmede de middelen om te voorzien in lange trajecten voor mensen die langzaam leren of anderszins ‘empowerment’ behoeven.

Het gevolg van decennialang volharden in de terugkeermythe en het integratietaboe is een achterstand in onderwijsaanbod en een ontoereikende notie van wat nodig is om de onderwijs- en arbeidsmarktpositie daadwerkelijk en met sprongen te verbeteren. Het overheidsbeleid heeft een groot zwart gat in haar vlag, zodat zij haar idealen straks moet strijken.


islamnmie

Een veeg lijf vlucht voor de beschaving 1

Zes jaar geleden sprak een bijzonder hoogleraar Intercultureel Bestuur zijn oratie uit, waarvan zo’n beetje alles nog steeds actueel is. Hij verwees eerst naar Samuel P. Huntington The Clash of Civilizations, dat in de beginjaren negentig van de vorige eeuw uitkwam. Huntington voorspelde in zijn boek welke politieke conflicten in de wereld na de Koude Oorlog zich zouden voordoen. Die voorspelling kwam in de 21e eeuw meteen uit en dat de pers zich alleen nog daar warm voor lijkt te draaien, namelijk voor de botsing tussen de westerse beschaving en de wereld van de Islam, hoewel er zeven wereldbeschavingen onderscheiden worden die met elkaar in conflict kunnen komen, als men dat zou willen.

Een veeg lijf vlucht tegenwoordig voor de beschaving zou ik bijna willen zeggen en doe dat ook om een lekker bekkende titel te hebben voor mijn komende blogs. Deze gaan allemaal over die botsing, die gemaakt wordt, met opzet en zonder idee van de gevolgen. Een uitdijend paneel met onverenigbare cultuurtrekken wordt geschoven voor de ellende van de hardnekkige achterstand en achterstelling van sommige migrantengroepen in de Nederlandse samenleving. Vermeende kloven tussen autochtone en allochtone leefwijzen worden zo besproken door columnisten, politici en opiniestukkenschrijvers dat alleen assimilatie van migranten en minderheden voor de hand zou liggen.

De opvattingen en het gedrag van de migranten en minderheden zelf kent men niet. Men baseert zich op een enkele opvatting, gedraging en geval van extremisme, welke zich vaker buiten Nederland dan daarbinnen voordoet en welke eerder verwijst naar de psychische dan de culturele aard van het beestje.

Ik zal veel putten uit die oratie, die weilswaar alweer 6 jaar geleden uitgesproken is, maar nog even actueel is als toen.

Vandaag doe ik dat onder de vlag van het spookland Nederislamië en vat ik wat komt als volgt samen.

Van groot belang is dat bovenstaande analyse en kritiek, dat het een cultureel probleem is, goed gefileerd wordt, voordat er een alternatief geboden wordt. Naast eenzijdig is het culturaliseren van de maatschappelijke problemen van veel migranten achterhaald en zorgt het voor schrikbeelden, die voor echt worden gehouden, voor waar worden genomen. Men gaat uit van een achterhaald cultuurbegrip en een mythisch beeld van de eigen geschiedenis.

Zo is er de mythe van een land dat overspoeld wordt door migranten, terwijl het voor een rijk westers land een relatief laag aantal mensen met een buitenlandse nationaliteit als staatsburger kent.

Vervolgens stuiten we op de mythe van de terugkeer die we bij elkaar versterkt hebben: autochtonen en migranten, overheid en zelforganisaties, werkgevers en vakbonden enz.. Beide beelden worden als mythen in het debat totaal niet aan de kaak gesteld.

Tenslotte is er de mythe van een volkomen modern, vrij, vredelievend, open en beschaafd Nederland versus een ouderwets, onderdrukkend, oorlogszuchtig, achterbaks en achterlijk Islamië, die we al vanaf de jaren zeventig opbouwen en die nu als mythe geheel over het hoofd wordt gezien. Hoezeer de tv van de landen met islamitische meerderheden het tegendeel van ouderwets laat zien.