Post Tagged ‘werkelijkheid’


Indruisen

Alweer een weekje lukt het niet zonder pijn te tekenen. Toch wil ik een blog maken en heb snel iets in elkaar geflanst als illustratie van wat me al een tijdje bezig houdt. Dat de werkelijkheid, vaker dan we ervaren, indruist tegen waar we zo zeker van denken te zijn.

Het fenomeen dat je gewoonweg je ogen niet gelooft, is iedereen bekend. We zijn nu eenmaal overtuigd van ons kijkglas waarin alles is zoals we denken dat het is. Maar eigenlijk is dat zelden het geval.

Zoals een zeehond van ver af, eenmaal dichterbij, het opgezwollen lichaam kan zijn van een radeloze man die zich heeft verdronken. Terwijl jij nog dom ginnegapt, dat de waterpolitie nu ook al zeehonden in hechtenis neemt.

Opeens valt wat je zag in duigen. Je wordt geconfronteerd met een ontkende werkelijkheid. Dat doet de gewende werkelijkheid voor je en die kan als een wetboek op alle bladzijden overtreden worden.

Als dat op een wat grotere schaal gebeurt, dan raak je in paniek. Je schreeuwt bijna dat dat niet kan. Alsof de werkelijkheid niet bestaanbaar kan zijn, niet mogelijk is en dus niet waar kan zijn. Je knippert gelukkig vanzelf met je bedrogen ogen en ziet dat het wel degelijk is zoals het is. Dat je eigenlijk voor niets bang bent geweest.

Niet dat je voortaan altijd op je hoede bent voor zinsbegoocheling, maar toch.. Het onbevangen zijn is een gewaarschuwd mens geworden, filosofeer je wat voor je uit. Weer tot rust gekomen schrijf je er een gedicht over, dat het terugbrengt tot een alledaags verschijnsel. Al is de schrik er niet minder om. Het ontkennen van de realiteit is vaker amusant dan genant.

 

Indruisen

Bomen waaien woest door elkaar
slopen met hun kruinen de steigers
van de nieuwbouw tegenover de flat
waar wolken op onaffe gevels samenscholen

Een man fietst een auto dwars doormidden
rakelings langs het hek op je balkon
onder de steigers de halve huizen binnen
en verdwijnt plotseling geheel uit het zicht

Luid kletsende vrouwen laten onaangedaan
gillende kinderen over zich heen lopen
zwaaiend naar kennissen die aan hen
zonder op of omkijken voorbijgaan

Een motor rijdt met hoge snelheid recht op je af
verdwijnt bijtijds maar passeert in volle vaart je toch
verstijfd kijkend naar het spiegelende glas van de half open deur
waarin de werkelijkheid voortdurend van alle kanten overtreden wordt.

.

.

.


particulier heelal

Het universum dreigt te worden verkaveld. Een vrouw in Spanje wil de zon verkopen, want een man in Amerika claimt dat de maan en enkele sterren van hem zijn. Een hiaat in de wetgeving, die alleen naties dat recht ontzegt, zou het individu de kans geven zich het heelal toe te eigenen.

Ik las dit krantenbericht net nadat ik de eerste gedichten voor een nieuwe bundel de titel Particulier Heelal had gegeven. Mijn poging om een universele waarheid toch voor ieder individu mogelijk te maken door de literatuur ervoor in te zetten, dreigt door dit particulier initiatief aan beide zijden van de oceaan te worden ingehaald.

Dat zou jammer zijn. Vandaar dat ik de eerste gedichten hier alvast publiceer. In mijn komende blogs zal ik de notie uitwerken dat de literatuur de rol van de religie overgenomen heeft, maar dat de lezers daar anders over denken evenals de critici en de schrijvers zelf. Voorzover mogelijk zal ik dat in gedichten vorm geven en waar dat niet lukt in korte essays. De genesis van mijn betoog heb ik in het gedicht Extase verwerkt.

Extase

Ware de mens niet genoodzaakt als

enige drager van ’n onnozele hals

de kooi van zijn oh zo nietig leven

al de kleuren van de hemel te geven

dan zou geen enkele religie zijn ontstaan

geen theater noch muziek, dan zou ons bestaan

geen geest kennen, die het liefst op drift wil slaan,

geen visioen of orgasme, geen zichzelf te buiten gaan.

De geest wil ontroering, vervoering, uitzinnigheid

opgetogen raken van een kleinigheid als heerlijkheid

in razernij verkeren, dan wel begeesterd door hartstocht

de plaats van de ander begeren zonder ’n bloedige kruistocht.

Ooit vlees voor de christenziel is het woord nu drug geworden.

Zegt het wat moderne zielen aan voedsel verwachten op hun borden.

De afbeelding van het geloof van mijn vader boven dit blog laat als spotprent zien dat de belevingsindustrie de orders niet aan kan. De Waarheidsvriend, het orgaan van de Gereformeerde Bond, zou deze krantenkop niet misstaan. Helaas willen ze het artikel niet plaatsen, waarin betoogd wordt dat sinds Paulus het licht zag de waarheid niet zonder de allerindividueelste verbeelding kan overleven. Van dat artikel heb ik voor dit eerste blog over het PH van de mens een gedicht gemaakt als slot.

Aan iedere waarheid

Een uitspraak geldt

als diepste overtuiging

dat het vastgemaakte touw

er is om jou aan op te knopen

en geen aanwijsbaar tegendeel

jou op het idee brengt om je mouw

er eens geestdriftig voor op te stropen

zolang we blijven geloven

in een wereld buiten ons

geheel ontspiegeld van gelaat.

Beide gedichten verschenen in een eerste versie al eerder deze week als reactie op het blog van Ingrid.

(wordt vervolgd)